Mesto IIM/EURO Specijalističkih studija
u obrazovnom sistemu Srbije i EU
Specijalističke postdiplomske studije na Fakultetu tehničkih nauka u Novom Sadu organizuju se u sklopu Međunarodne poslediplomske škole za inženjerstvo i menadžment (IIM/EURO), koju je formirao Odsek za industrijsko inženjerstvo i menadžment Fakulteta tehničkih nauka.
Cilj Specijalističkih studija obrazovnom i profesionalnom okruženju
Specijalističke strukovne studije se upisuju nakon završenih trogodišnjih, četvorogodišnjih ili petogodišnjih osnovnih studija.
Cilj Specijalističkih studija jeste da se na adekvatan način predstavi tematika primene konretne specijalizacije u privredi. Predmeti su osmišljeni na takav način da omoguće unapređenje konkretnih poslovnih procesa u organizacijama, i studenti postdiplomci usvajaju predstavljenu tematiku sa predavanja i vežbi preko praktičnih radova/elaborata koji su osmišljeni za svaki predmet.
Specijalističke strukovne studije mogu biti jednogodišnje i dvogodišnje (MBA).
Struktura programa Specijalističkih studija
Program studija se sastoji od dva ciklusa predavanja i vežbi u trajanju od šest meseci (dva trimestra) i specijalističkog rada. Prvi ciklus predavanja sastoji se od devedeset časova u kojima se obrađuje tematika tri obavezna predneta odabranog usmerenja. Drugi ciklus predavanja sastoji se od osamdeset časova u kojima se obrađuje tematika preostala dva predmeta, kao i mentorska priprema specijalističkog rada.
Predavanja se odvijaju petkom i subotom. Predmeti imaju po 30 sati i slušaju se jedan po jedan. Nakon završetka slušanja jednog predmeta, nastavlja se slušanje sledećeg predmeta po programu. Student poslediplomac može polagati predmet nakon završetka nastave na predmetu (tj. dok sluša naredni predmet).
Studije se obavljaju u grupama ne većim od trideset upisanih studenata po smeru. U slučaju da je broj prijavljenih kandidata za Specijalističke studije veći od predviđenog, obavlja se komisijski razgovor sa kandidatima.
Studije traju devet (9) meseci. Nakon uspešno završenih studija i odbranjenog specijalističkog rada dobija se diploma specijaliste određenog usmerenja , kao i internacionalni suplement diplome prema preporukama Evropske Komisije i Saveta Evrope.
Utemeljenost Specijalističkih studija u Zakonu o visokom obrazovanju
U 25. članu Zakona o Visokom obrazovanju doslovno piše:
"Delatnost visokog obrazovanja ostvaruje se kroz akademske i strukovne studije na osnovu odobrenih, odnosno akreditovanih studijskih programa za sticanje visokog obrazovanja.
Na akademskim studijama izvodi se akademski studijski program, koji osposobljava studente za razvoj i primenu naučnih, stručnih i umetničkih dostignuća.
Na strukovnim studijama izvodi se strukovni studijski program, koji osposobljava studente za primenu znanja i veština potrebnih za uključivanje u radni proces.
Studije prvog stepena su:
1) osnovne akademske studije;
2) osnovne strukovne studije .
Studije drugog stepena su:
1) diplomske akademske studije - master;
2) specijalističke strukovne studije;
3) specijalističke akademske studije.
Studije trećeg stepena su doktorske akademske studije."
Drugačije rečeno, postoje dodiplomske, postiplomske i doktorske studije.
Specijalističke studije IIM-EURO na FTN-u su Specijalističke strukovne studije.
Deo člana 29. glasi:
"Osnovne akademske studije imaju od 180 do 240 ESPB bodova.
Osnovne strukovne studije imaju 180 ESPB bodova.
Specijalističke strukovne studije imaju najmanje 60 ESPB bodova.
Specijalističke akademske studije imaju najmanje 60 ESPB bodova kada su prethodno završene diplomske akademske studije.
Diplomske akademske studije imaju:
1) najmanje 60 ESPB bodova, kada je prethodno ostvaren obim osnovnih akademskih studija od 240 ESPB bodova;
2) najmanje 120 ESPB bodova kada je prethodno ostvaren obim osnovnih akademskih studija od 180 ESPB bodova.
Doktorske studije imaju:
1) najmanje 180 ESPB bodova, uz prethodno ostvareni obim studija od najmanje 300 ESPB bodova na osnovnim akademskim i diplomskim akademskim studijama.
Određeni akademski studijski programi mogu se organizovati integrisano u okviru osnovnih i diplomskih akademskih studija."
Član 31. glasi:
"Između različitih studijskih programa može se vršiti prenošenje ESPB bodova.
Kriterijumi i uslovi prenošenja ESPB bodova propisuju se opštim aktom samostalne visokoškolske ustanove, odnosno sporazumom visokoškolskih ustanova."
Na osnovu ova dva člana Zakona, kao i na osnovu prakse iz prethodnog perioda, koja se oslanja na prethodni Zakon o visokom školstvu, postoji nekoliko zaključaka koji se odnose na upis Specijalističkih studija Elektronskog poslovanja:
1. Specijalističke studije mogu da upišu studenti koji su završili Osnovne studije.
Kako do sada još nisu počele akreditacije, i kako Fakultet ima diskreciono pravo da interno propiše uslove upisa na pojedine smerove akademskih programa, na FTN-u je odlučeno da pravo na studiranje ovih Specijalističkih studija imaju završeni studenti svih fakulteta (trogodišnje, četvorogodišnje studije i više), a da za studente trogodišnjih studija viših škola (Visokih stručnih škola) važi pravilo da FTN interno odobrava smerove koji imaju sledeće uslove:
- Trogodišnje studije koje imaju zvaničnu dozvolu za rad ovog ili prethodnog Ministarstva nauke.
- Pregledaju se programi trogodišnjih studija, da bi se videlo da li položeni predmeti odgovaraju profilu potrebnom za pohađanje Specijalističkih studija.
- Kada se desi akreditacija visokoškolskih ustanova, napraviće se i prilagođena pravila za upis.
2. Studenti koji dobiju Master diplomu, a trenutno su na Specijalističkim studijama, nameravaju da ih upišu ili su završili Specijalističke studije, oni praktično imaju dodatnu diplomu Specijalističkih studija koju mogu da prilažu uz Master diplomu.
3. Završene Specijalističke studije na IIM/EURO na ovoj instituciji se tretiraju i kao druga godina (tzv. koncentracija) za adekvatne MBA studije. MBA studije se po aktuelnom Zakonu tumače kao dvogodišnje Specijalističke strukovne studije, i prevode se (lingvistički) kao primenjene Master (Magistarske) studije.
Iz prethodnog proizilazi da student postdiplomac IIM/EURO Specijalističkih studija može upisati IIM/EURO MBA studije nakon završenih upisanih poslediplomskih IIM/EURO Specijalističkih studija, ili nakon završene i položene prve godine IIM/EURO MBA studija.
Napisano se odnosi ISKLJUČIVO za pomenute studije, ne na sve Specijalističke i postdiplomske studije u obrazovnom sistemu Srbije.
Bliže informacije:
IIM/EURO, Međunarodna poslediplomska škola za inženjerstvo i menadžment
21000 Novi Sad, Trg Dositeja Obradovića 7, jedinica za poslediplomske studije
Tel: 021/459-740
Osoba za kontakt: Maletin Milana od 9 00 do 14 00 časova